• Thursday, 20th Jan 2022

30 năm trước, Chế độ chuyên quyền Liên bang Xô Viết tan rã, Chiến tranh Lạnh kết thúc

Trong khi Cuộc Chiến tranh Lạnh có lẽ đã kết thúc, cuộc chiến giành tự do - ở châu Âu, ở nơi trước đây là Liên Xô, thậm chí ở đây ở Hoa Kỳ - vẫn chưa bao giờ kết thúc.

COURTESY OF RONALD REAGAN LIBRARY / FLICKR

(The Federa List)  - Ba mươi năm trước, vào tuần này, thế giới đã chứng kiến một hiện tượng đáng kinh ngạc với rất ít điểm tương đồng trong lịch sử nhân loại khi Liên Xô tan rã trong một cuộc cách mạng gần như không đổ máu sau nhiều năm nổi dậy và phong trào giành độc lập. Sau 70 năm, thứ mà Tổng thống Ronald Reagan cho là “Đế chế Ác ma” sụp đổ không phải bằng một tiếng nổ vang, mà bằng một tiếng rên rỉ.

Tổng thống Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô Viết Boris Yeltsin được bầu một cách dân chủ để lên nắm quyền lãnh đạo nhà nước mới của Nga, cựu Tổng bí thư Đảng Cộng sản Mikhail Gorbachev đã rời Điện Kremlin và Thượng viện của Liên bang Xô chỉ để bỏ phiếu cho Liên Xô biến mất.

Một năm sau, Francis Fukuyama đã viết một cuốn sách bán chạy nhất thời điểm đó, “The End of History and the Last Man,” nói về sự kết thúc của các chế độ chuyên chế và sự phát triển của nền dân chủ tự do. Tuy nhiên, nó khó có thể là sự kết thúc. Ngày nay, Nga và Trung Quốc đang đe dọa các nước láng giềng của họ và hăm  dọa xung đột trên toàn thế giới.

Đúng là 3 thập kỷ sau khi Liên Xô sụp đổ, có rất nhiều điểm sáng giữa các quốc gia trước đây đứng sau Bức màn Sắt. Các quốc gia từng nằm dưới sự điều hành của Liên Xô hiện là thành viên có vị thế tốt trong hệ thống các quốc gia châu Âu và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Cộng hòa Séc, Slovakia, Croatia, Ba Lan và Slovenia, cùng với những nước khác, là những xã hội hòa bình, hiện đại, sôi động, và hầu hết đã áp dụng mô hình dân chủ phương Tây. Ngay cả một số quốc gia thuộc Liên Xô cũ, bao gồm Estonia, Litva và Latvia, đã chấp nhận nền dân chủ và kinh tế thị trường. Cả 3 đều là thành viên của NATO và Liên minh châu Âu (EU) và nghiên về phương Tây hơn là Liên Xô trước đây.

Tuy nhiên, tình hình ở những nơi khác có vẻ kém khả quan hơn. Belarus, được lãnh đạo bởi một Tổng thống độc tài tự xưng là “nhà độc tài cuối cùng của châu Âu,” đã gây ra một cuộc khủng hoảng quốc tế trong những tuần gần đây ở biên giới phía tây với Ba Lan và đã bỏ tù những người ủng hộ dân chủ, bầu cử tự do và tự do báo chí.

Mặc dù là thành viên của EU và NATO, Hungary đã áp dụng một số biện pháp rất đáng ngờ về tự do báo chí và một số quyền tư nhân. Đã có những sự thách thức ở những nơi khác trong khối Liên Xô cũ đòi hỏi nhiều hơn những sự chú ý tại đó. Rắc rối hơn cả, Nga đã quay lưng lại với bầu cử tự do, pháp quyền và thị trường tự do sau một cuộc thử nghiệm ngắn với từng thứ đó trong suốt thập kỷ những năm 1990.

Tổng thống Vladimir Putin từng gọi việc Liên Xô tan rã là “thảm họa địa chính trị lớn nhất thế kỷ”. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi Putin giờ đây dường như đang trên đà tái xâm lược Ukraine, một quốc gia thuộc Liên Xô trước đây liên tục bị trừng phạt vì các khát vọng của phương Tây bởi mối đe dọa ly khai khỏi Nga. Putin rõ ràng đang tìm cách duy trì ảnh hưởng và sự kiểm soát của Nga với các nước trong quỹ đạo của Liên Xô trước đây.

Điều này rất rõ ràng: trong khi Chiến tranh Lạnh có thể đã kết thúc, cuộc chiến giành tự do - ở châu Âu, ở Liên Xô cũ, thậm chí ở đây ở Hoa Kỳ - vẫn chưa bao giờ kết thúc. Đó là cuộc chiến của những trái tim và khối óc phải liên tục được tiến hành năm này qua năm khác, thế hệ này sang thế hệ khác. Sự cảnh giác vĩnh viễn là rất cần thiết.

Nhìn xa hơn, lịch sử gần đây cho thấy nhiều lý do dẫn đến sự lạc quan, ngay cả khi đối mặt với những sóng gió như chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa dân tộc và chủ nghĩa độc tài. Tôi tin chắc rằng mọi người luôn muốn bầu ra các nhà lãnh đạo của riêng họ, đưa ra các lựa chọn kinh tế và cuộc sống của riêng họ, sống và mậu dịch hòa bình với các nước láng giềng của họ.

Một châu Âu bị chia cắt trong nửa thế kỷ giữa tự do và áp bức đã bị tan vỡ một cách dứt khoát theo mô hình phương Tây. Các quốc gia thuộc Liên Xô cũ hướng theo Hoa Kỳ và Châu Âu để lãnh đạo hơn là các đồng minh trong Khối Cộng sản cũ của họ. Các quốc gia độc tài còn lại hầu hết là không có bạn bè.

Không có điều gì trong số này xảy ra một cách tự động hay do định mệnh, và sự tiến bộ trong tương lai sẽ không đến nếu không có sự cố gắng. Để giải phóng khao khát tự do cơ bản của con người, chúng ta ở Hoa Kỳ phải lấy lại niềm tin vào lý tưởng của mình, chia sẻ chúng với tất cả những ai tìm kiếm tự do, và xây dựng thêm những nhà lãnh đạo can đảm sẵn sàng đứng lên vì những niềm tin sâu sắc nhất của chúng ta.

“Roger Ream là chủ tịch của Quỹ Nghiên cứu Hoa Kỳ (TFAS), một tổ chức giáo dục phi lợi nhuận làm việc với các học sinh trung học và đại học để thúc đẩy các nguyên tắc kinh tế thị trường tự do, chính phủ hạn chế và các sự lãnh đạo của danh dự.”

Libertas thuộc HuginnNews biên dịch ; Huginn hiệu đính

 

0 Bình luận

Để lại bình luận