• Wednesday, 19th Jan 2022

Kazakhstan: Hơn 5.000 người bị bắt trong các cuộc biểu tình bạo động

Biểu tình bùng phát tại Kazakhstan chống lại việc tăng giá khí hoá lỏng chấm dứt sau chiến dịch đàn áp từ chính quyền. Theo truyền thông địa phương hôm 09/01/2021, hơn 5.000 người bị bắt giữ.

Cảnh sát chống bạo động bắt giữ người biểu tình tại Almaty (Kazakhstan) ngày 08/01/2022. Ngày 07/01/2022, tổng thống Kazakhstan đã cho phép lực lượng an ninh "bắn chết" người biểu tình khi xảy ra bạo động. AP - Vasily Krestyaninov

(RFI) - Hãng tin Pháp AFP dẫn lại các nguồn tin địa phương, theo đó ít nhất 5.135 người “có liên quan đến các vụ bạo động” bị bắt giữ trong khuôn khổ 125 cuộc điều tra khác nhau. Con số được bộ Nội Vụ Kazakhstan đưa ra. Vẫn theo bộ Nội Vụ quốc gia Trung Á này, số thiệt hại do bạo lực tổng cộng là khoảng 175 triệu euro. Hơn 100 cơ sở thương mại, và ngân hàng đã bị cướp phá, hơn 400 xe cộ bị phá hủy.  

Tình hình “đã bình ổn trở lại” tại quốc gia 19 triệu dân cư này, tuy nhiên hoạt động “chống khủng bố” vẫn tiếp tục, theo bộ trưởng Nội Vụ Kazakhstan, Erlan Tourgoumbaïev. Tại Akmaty, thủ phủ kinh tế, hôm 08/01, theo hãng tin Pháp AFP, cảnh sát vẫn thỉnh thoảng bắn chỉ thiên để ngăn cản cư dân tiến về quảng trường trung tâm thành phố. Hôm nay, chính quyền thông báo sân bay quốc tế Almaty, bị người biểu tình chiếm lĩnh trước đó trong một thời gian ngắn, sẽ đóng cửa đến khi nào tình hình bình ổn hoàn toàn. Thoạt tiên, sân bay có kế hoạch mở cửa trở lại vào ngày thứ Hai, 10/01.

Chính quyền Kazakhstan tỏ ra dè dặt về viễn cảnh tình hình sớm bình ổn, thông tín viên RFI phụ trách khu vực Régis Genté tường trình từ Tbilissi:   

“Đất nước đang dần ổn định. Đây là thông điệp thận trọng mà tổng thống Kazakhstan, Kassym-Jomart Tokaïev, đưa ra. Theo chính quyền, vẫn còn một số nơi bất ổn đặc biệt tại Almaty và tại nhiều vùng phụ cận. Tại thị trấn Taldykorgan, ngày thứ Bảy 08/01, thỉnh thoảng vẫn có tiếng súng vang lên.

Dân chúng sống theo nhịp còi báo động, vang lên hàng ngày để thông báo về lệnh giới nghiêm từ 23 giờ đến 7 giờ sáng hôm sau, được ấn định trong khuôn khổ tình trạng khẩn cấp sẽ kéo dài đến ngày 19/01.

Chủ nhật hôm nay, các siêu thị bắt đầu hoạt động trở lại, trong lúc nhiều cư dân từ nhiều ngày nay bị kẹt trong nhà, không thể ra đường mua thực phẩm. Trên đường phố, người dân phát hiện ra nhiều cảnh tượng kinh hoàng với nhà cửa và xe cộ bị đốt cháy.

Ngày mai, thứ Hai, hoạt động kinh tế sẽ được nối lại gần như khắp nơi, trước hết trong lĩnh vực thực phẩm. Ở phần còn lại của đất nước, các cuộc tập hợp đông người gần như chấm dứt, cho dù những người đã xuống đường chống lại việc tăng giá khí hoá lỏng báo động với chính quyền, là họ vẫn rất cảnh giác và yêu cầu các cải cách chính trị”. 

Ngay sau phát biểu của ngoại trưởng Mỹ về việc quân đội Nga khó lòng rút đi nhanh chóng, một khi đưa quân vào Kazakhstan, hôm 08/01/2021, bộ Ngoại Giao Nga đã lớn tiếng đáp trả với những lời lẽ nghiêm khắc, nhắc đến những cuộc chiến tranh trong quá khứ. Matxcơva khẳng định “Một khi người Mỹ vào nhà bạn, bạn sẽ khó mà bảo toàn tính mạng, khó mà không bị cướp bóc hay cưỡng hiếp”.

“Tokaiev đã trở thành con rối trong tay Putin”

Theo nhiều nhà quan sát, cuộc khủng hoảng hiện nay tại Kazakhstan mang lại cho chính quyền Putin cơ hội gia tăng ảnh hưởng. Nhà nghiên cứu David Gaüzere, thuộc Geopolitical Research & Analyses Circle (Grac, Pháp), nhấn mạnh là chính sách ngoại giao tương đối đa phương của cựu tổng thống Nazarbaïev trước đây phần nào hướng đến sự tự chủ cho Kazakhstan (trong đó có dự án thay chữ viết cyrillic (giống chữ Nga) hiện nay thành chữ Latinh để xích lại gần với Thổ Nhĩ Kỳ), với tân tổng thống Tokaiev, có nhiều khả năng chính quyền Putin sẽ “kiểm soát trở lại” Kazakhstan, giống như đã làm với Belarus.

Tân tổng thống Kassym-Jomart Tokaiev, sinh năm 1953, được đào tạo tại Viện Quan Hệ Quốc Tế Quốc Gia ở Matxcơva (MGIMO), trước khi làm việc tại bộ Ngoại Giao Liên Xô (cũ). Theo chuyên gia David Gaüzere, những gì diễn ra trong tuần qua cho thấy tân lãnh đạo Tokaiev đã trở thành con rối trong tay tổng thống Nga Putin.

Trọng Thành thuộc RFI biên soạn 
 

0 Bình luận

Để lại bình luận