• Thursday, 9th Dec 2021

Sự trở lại của bà Suu Kyi và động thái của đối thủ khi Đảng của bà tuyên bố chiến thắng trong cuộc bầu cử ở Miến Điện.

Đối thủ chính của Liên đoàn quốc gia vì dân chủ (NLD), được quân đội hậu thuẫn vẫn không chịu thua cuộc. Điều gì đã và đang diễn ra ở Miến Điện?

(ECONOMIC)Su Pon Chit đã phải kiềm chế sự phấn khích của bản thân. Đó là ngày 8 tháng 11, ngày diễn ra cuộc bầu cử thứ hai của Miến Điện kể từ khi kết thúc chế độ quân quản hồi năm 2015. Với tư cách là quan sát viên bầu cử, cô có nghĩa vụ phải vô tư khách quan. Nhưng Su Pon Chit cũng là một người ủng hộ nhiệt thành của bà Suu Kyi, nhà lãnh đạo trên thực tế của Miến Điện và đảng của bà, Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD).

Cô Su quan sát khi các cử tri xếp hàng và các lá phiếu được đếm trong khu phố của mình ở thủ đô thương mại Yangon. Bảng kiểm đếm của NLD, viết nguệch ngoạc trên tấm bảng đen đã vượt qua đối thủ của nó. Kiệt sức nhưng cũng tưng bừng, cô Su Pôn Chít trở về nhà viết để tường trình. Hàng trăm người ủng hộ NLD, cùng chia sẻ sự tự tin với cô, họ  đổ xô đến trụ sở đảng NLD để ăn mừng chiến thắng.

Ủy ban Bầu cử Liên minh, cơ quan tổ chức bầu cử, cho đến nay chỉ công bố chưa đến một nửa kết quả nhưng người phát ngôn của NLD, Monywa Aung Shin, cho biết họ đã giành được 399 trong số 476 ghế được bầu tại lưỡng viện của cơ quan lập pháp. Như vậy là đủ để thành lập chính phủ và xướng tên vị tân tổng thống, và nhiều hơn 9 ghế so với số ghế mà NLD giành được trong chiến thắng vang dội 5 năm trước. Một lần nữa NLD dường như đã đánh bại đối thủ lớn nhất của mình, Đảng Đoàn kết và Phát triển Liên minh (USDP) do quân đội hậu thuẫn, cũng như dập tắt sự kỳ vọng ở các bang do các cộng đồng dân tộc thiểu số chi phối.

USDP tuyên bố rằng cuộc bầu cử lần này không diễn ra công bằng. Mà Ủy ban bầu cử là một mục tiêu dễ dàng thu hút sự chú ý. Uỷ ban được bổ nhiệm bởi chủ tịch, cũng chính là thành viên trung thành của NLD. Uỷ ban quyết định không công bố số lượng cử tri đăng ký cuối cùng cho đến khi cuộc bỏ phiếu bắt đầu. Nó cũng loại trừ các ứng viên tiềm năng tham gia cuộc vận động. Với lý do nguy cơ không đảm bảo an ninh, nó đã không tổ chức bầu cử ở một số bang, đồng nghĩa với hành động tước quyền bầu cử của 1,5 triệu cử tri, chủ yếu là người dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, vào chính ngày bầu cử, Trung tâm Carter, một tổ chức phi chính phủ giám sát cuộc bầu cử, không phát hiện dấu hiệu "bất thường lớn" nào.

Tuy nhiên, quy mô chiến thắng của NLD thật đáng ngạc nhiên. Thành tích quốc vụ của đảng NLD không còn mấy sáng sủa. Tăng trưởng kinh tế rất đáng thất vọng. Những nỗ lực nhằm chấm dứt các cuộc nội chiến âm ỉ ở ngoại biên của đất nước đang được đánh dấu. Sự bất mãn với NLD ngày càng gia tăng, đặc biệt là ở các cộng đồng dân tộc thiểu số.

Sau thành tích kém cỏi của NLD trong nhiệm kỳ năm 2015, nhiều đảng ủng hộ các dân tộc thiểu số đã quyết định hợp nhất để liên kết phiếu bầu của phe đối lập. Bên cạnh đó con số trường hợp mắc covid-19 tăng mạnh vào tháng 9, ngay khi chiến dịch bầu cử bắt đầu, làm dấy lên lo ngại về số lượng cử tri đi bỏ phiếu.

Nhưng “Mother Suu” vẫn rất được người dân Miến Điện yêu mến, đặc biệt là đối với đa số dân tộc thiểu số Bamar, cũng như một số dân tộc thiểu số khác. Win Lae Shwe Yee, một người dân tộc Shan, đã bỏ phiếu cho NLD trong cuộc bầu cử lần này và lần trước, năm 2015. Cô ấy kịch liệt không đồng ý với quan điểm của nhiều người xem NLD như một chính đảng chỉ đại diện cho người Bamar, chứ không phải cho tất cả nhân dân Miến Điện, Cô nói rằng bà Suu Kyi hoạt động “ không mệt mỏi ”cho cả nước. Điều đó giúp NLD có xu hướng chọn các ứng cử viên từ sắc tộc có sức ảnh hưởng lớn trong mỗi khu vực bầu cử.

Hơn nữa, nó kiểm soát ngân sách của chính phủ, Salai Jimmy Rezar Boi, thư ký Liên đoàn Quốc gia Chin vì Dân chủ (CNLD), một đảng dựa trên sắc tộc, lưu ý. Ông nói rằng ở bang Chin, NLD đã hứa xây trường học, cầu và những cơ sở hạ tầng khác, đã giành được 35 trong số 39 ghế trong quốc hội bang, tăng so với 28 ghế hồi năm 2015. Trong khi CNLD chỉ giành được 1 ghế.

Quân đội có thể đã vô tình khiến NLD chữa cháy chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử, khi Tổng tư lệnh Min Aung Hlaing, phủ nhận tính liêm chính của cuộc bầu cử và cáo buộc chính phủ đã phạm phải "những sai lầm không thể chấp nhận được", những điều đó có thể khiến giới tinh hoa quân đội bác bỏ kết quả bầu cử (dù sao họ vẫn được đảm bảo 25% số ghế trong quốc hội, đủ để ngăn chặn cải cách hiến pháp).

Vị tướng Min có lẽ đã nhận ra sai lầm của mình, sau đó nói rằng ông vẫn sẽ chấp nhận kết cục. Nhưng Moe Thuzar thuộc Viện ISEAS-Yusof Ishak, một tổ chức tư vấn ở Singapore, nghi ngờ rằng sự can thiệp của ông đã giúp lật ngược tình thế bỏ phiếu. Vào ngày 11 tháng 11, USDP yêu cầu ủy ban bầu cử "tổ chức một cuộc bầu cử mới một lần nữa, hợp tác với quân đội". Điều đó sẽ chỉ củng cố  sức hấp dẫn của Mẹ Suu.

1 Bình luận

Chiến thắng tuyệt đối đến từ đa số và sự phán kháng của tập hợp thiểu số. Thật làm say đắm lòng người.

Muginn

2020-11-12 16:40:32

Để lại bình luận